Ένα νέο είδος τάξης

Με βάση το παράδειγμα της Νευτώνειας φυσικής και χρησιμοποιώντας το πανίσχυρο εργαλείο των διαφορικών εξισώσεων κατέστη δυνατό να μοντελοποιηθούν φαινόμενα απ’ όλο το φάσμα των επιστημών. Αυτό δημιούργησε την εικόνα, κυρίως κατά το 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα, ενός καθαρά μηχανιστικού κόσμου, όπου τα πάντα είναι προβλέψιμα, με επιπτώσεις ακόμα και στη φιλοσοφική αντίληψη του κόσμου. Δημιουργήθηκε η εικόνα ενός σύμπαντος που λειτουργεί με απόλυτη τάξη όπου η παρούσα κατάσταση είναι απλώς μια συνέπεια της προγενέστερης κατάστασης και η αιτία της κατάστασης που θα ακολουθήσει.  Continue reading

Advertisements

Η Σίβυλλα

Κάποτε, ίσως στο σωτήριο έτος ένα,

δίχως να έχει πιεί κρασί,

η μεθυσμένη Σίβυλλα είπε:

“Αλίμονο στρεβλά τα πάντα έχουν γίνει!

Κατάπτωση, κατάπτωση! Τι ξεπεσμένος κόσμος!

Η Ρώμη πόρνη. Μέσα στο πορνείο ο Καίσαρας της

Ρώμης  είναι κτήνος κι ο ίδιος ο θεός έγινε εβραίος.”

333361.jpgAgostino Carracci “”Messaline dans la loge de Lisisca”

Για την αγάπη προς τον πλησίον

“Προσκολλείστε στον πλησίον σας, και αυτό το εκφράζετε με ωραία λόγια. Εγώ όμως σας λέω: η αγάπη σας προς τον πλησίον σας είναι κακή αγάπη προς τον εαυτό σας. Κινείστε προς τον πλησίον σας προκειμένου να ξεφύγετε από τον εαυτό σας, και αυτό προσπαθείτε να το εξυψώσετε σε αρετή.”

Continue reading

Περί Ηθικής

Τι είναι ηθικό; Ποιες πράξεις είναι αποδεκτές και ορθές; Ποιες ανάρμοστες και λανθασμένες;

Δύσκολα ερωτήματα που δεν σηκώνουν απερίσκεπτη απάντηση. Δεν είναι τυχαίο που στα θέματα ηθικής σπάνια βρίσκεται κοινό έδαφος μεταξύ των φιλοσοφούντων επί του θέματος.

Και όμως υπάρχει μια ηθική με μεγάλο προτέρημα υποστηρικτών σε σχέση με τις άλλες, που κατά ευρεία ομολογία προσφέρει το μεγαλύτερο δυνατό προσωπικό και κοινωνικό όφελος . Ηθική με υποστηρικτές από τον Αριστοτέλη μέχρι τον Νίτσε και τον Φρόυντ.

Πρόκειται για την «Ηθική της Ειλικρίνειας». Μια ηθική πέρα από σκοπιμότητες που στόχο έχει την εξυπηρέτηση της αλήθειας. Συνώνυμή της η «Ηθική της Γλώσσας».

Στόχος της επικοινωνίας δεν είναι άλλος από την αποκάλυψη και κατανόηση σκέψεων μεταξύ των συνομιλιτών. Για τη διασφάλιση της επίτευξης του στόχου της επικοινωνίας οι συνομιλητές υποχρεούνται σε σαφήνεια και ειλικρίνεια. Η εν αντιθέση με την αποκάλυψη συγκάλυψη των σκέψεων και προθέσεων παραβιάζει την ηθική της επικοινωνίας και διακυβέβει την αξιοπρέπεια και αξιοπιστία του ομιλιτή. Και τότε η συνάντηση δεν είναι παρά μια προδοσία.

ΑΓ

Η Ηδονή από τον Επίκουρο στον Φρόυντ

Ο Επίκουρος, ο πρώτος φιλόσοφος που ως στόχο της σκέψης του έβαλε την ανθρώπινη ευδαιμονία, δίδαξε ότι η ηδονή και ο πόνος, σωματικοί ή ψυχικοί, είναι το μέτρο για το τι πρέπει να προτιμούμε και τι να αποφεύγουμε. Continue reading

Τι είναι μεγάλο;

Μεγάλο είναι να μην συμβιβάζεσαι. Μην συμβιβάζεσαι με μέτριες λύσεις.
Μεγάλο είναι να μην έχεις παρέες. Μεγάλο είναι να έχεις φίλους. Φίλους μεγάλους. Φίλους μεγάλους που έχουν φίλους μόνο άλλους μεγάλους.
Μεγάλο είναι να ερωτεύεσαι. Ή καλύτερα ο έρωτας είναι για τους μεγάλους. Μόνο οι μεγάλοι ερωτεύονται, οι υπόλοιποι ερωτοτροπούν.
Μεγάλο είναι να έχεις υπομονή. Υπομονή να προσπαθείς. Υπομονή μέχρι να θερίσεις.
Μεγάλο είναι να μην σπαταλάσαι. Μεγάλο είναι να δίνεσαι. Για το σκοπό σου να δίνεσαι. Ο μεγάλος σκοπός δικαιολογεί και το μεγαλύτερο ρίσκο. Μεγάλο ειναι να έχεις σκοπούς που αξίζουν την ανάληψη του μεγαλύτερου ρίσκου.
Μεγάλο είναι να προσπαθείς να γίνεις μεγάλος αν και μικρός. Να έχεις το θάρρος να ανέβεις το βουνό και ας εχεις τα μισά απο τα απαραίτητα εφόδια.
Μεγάλο είναι να είσαι σκληρός. Σκληρός στην αυτοκριτική σου. Να μην σου ξεφεύγεις.
Μεγάλο είναι να πολεμάς. Όχι μόνο για τη ζωή σου αλλά και για τα ιδανικά σου.
Μεγάλο είναι να γράφεις. Αλλά πως να γράφεις; Να γράφεις με αίμα. Το μελάνι ειναι για τους γραφιάδες.
Μεγάλο είναι να ξαγρυπνάς ψάχνοντας τι ειναι μεγάλο.
 ΑΓ

Είσαι «άνθρωπος μικρός, κοινός».

Σε φωνάζουν ανθρωπάκο, κοινό άνθρωπο. Λένε πως χάραξε n εποχή σου, n «εποχή τoυ κοινού ανθρώ­που». Μα δεν είσαι εσύ που το λες, ανθρωπάκο. Το λένε εκείνοι, οι αντιπρόεδροι των μεγάλων εθνών, Οι εργα­τοπατέρες, οι μετανιωμένοι γιοι των αστών, οι πολιτικοί και οι φιλόσοφοι. Continue reading

Το μεγάλο ταξίδι του Δάντη

Λίγες ημέρες πριν το πάσχα του 1300, ο Δάντης ξεκίνησε το ταξίδι του στην ανθρώπινη ψυχή. Το ταξίδι του αυτό χωρίζεται σε τρεις χωροχρονικές ενότητες: πρώτα «Κόλαση», έπειτα «Καθαρτήριο» και τέλος «Παράδεισος». Όλα όσα βίωσε και είδε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του τα αφηγήθηκε ποιητικά στο έργο του «Θεία Κωμωδία», ένα έργο ολάκερο συμβολισμός. Continue reading

Ο Ηρωικός

«Η ζωή είν’ ένας διαρκής αγών, μία αδιάκοπος, χωρίς τέρμα και χωρίς σταμάτημα, μάχη εναντίον της φύσεως, εναντίον των άλλων ανθρώπων, εναντίον του εαυτού μας…
Ο ηρωικός ‘Ανθρωπος αποτελεί ο ίδιος κέντρον του εαυτού του, ελεύθερος εις την απομόνωσίν του, αριστοκρατικός με την απόστασιν εις την οποίαν κρατεί τους άλλους, απτόητος με το θάρρος της προσωπικής του γνώμης και της προσωπικής του ευθύνης, υπερήφανος μέσα εις το άβατον τέμενος της μοναξιάς του. Δι’ αυτό δεν καταδέχεται να φθονεί, μήτε να παραβγαίνει με τους άλλους· δεν χρειάζεται να βεβαιώνει εις τον εαυτό του μ’ αυτό το μέσον, με την εξωτερικήν αναγνώρισίν του δηλαδή, την υπεροχήν του…

Γνωρίζει, ότι σημασίαν δεν έχει το περιεχόμενον των ιδεών ενός ανθρώπου, αλλ’ η ψυχική δύναμις με την οποίαν τας κατέκτησε και τας κατέχει, όχι το τι πιστεύεις, αλλά το πώς πιστεύεις ό,τι πιστεύεις…

Υπερήφανος είναι, όχι εγωιστής. Δι’ αυτό σπαταλά τον εαυτό του. Η ευτυχία του είναι να δαπανά, ακριβέστερον ακόμη: να δαπανάται»

Ιωάννης Συκουτρής